Bên cạnh Sapa, Y Tý cũng là một trong những điểm đến rất quen thuộc ở Lào Cai. Xã vùng cao này đã thu hút bao phượt thủ tới săn mây, ngắm nhìn những thửa ruộng bậc thang tuyệt đẹp.

Y Tý thuộc huyện Bát Xát, nằm ở độ cao trên 2.000m so với mực nước biển, lưng tựa vào dãy núi Nhìu Cồ San. Nơi đây quanh năm bao phủ bởi mây mù dày đặc, hiếm khi ánh nắng mặt trời chiếu rọi đủ cả ngày, vào mùa đông có thể có tuyết rơi. Thiên nhiên có phần khắc nghiệt ấy lại mang đến cho nơi này khung cảnh yên bình và vẻ đẹp nên thơ.

Cao nguyên Y Tý đẹp ngỡ ngàng với biển mây trắng bồng bềnh kết hợp với núi rừng hoang dã cùng những tầng ruộng bậc thang độc đáo. Nơi đây như chốn tiên cảnh hiếm có giữa thiên nhiên núi rừng Tây Bắc với sự kết hợp của những bản sắc văn hóa khác nhau từ các dân tộc Mông, Dao, Giáy…

Cao nguyên này vào mỗi mùa lại có những điều thú vị riêng. Nếu bạn đến đây vào cuối tháng 8 đến giữa tháng 9, thì có thể chiêm ngưỡng được mùa lúa chín tuyệt đẹp trên những thửa ruộng bậc thang – nét đặc trưng ở vùng đất này. Từ tháng 9 đến tháng 4 năm sau thì thích hợp cho những người muốn săn mây ở Y Tý, tháng 4 cũng là tháng mà hoa đỗ quyên bắt đầu nở ngập tràn núi đồi như thay một lớp áo mới cho cao nguyên bao la.

Quả thật “chốn bồng lai thiên cảnh” Y Tý sẽ phải khiến bạn từ cảm giác ngỡ ngàng đến thích thú và đắm say khi chinh phục hành trình khám phá trên cung đường tuyệt sắc.

Đầu tiên bạn sẽ có cơ hội ghé thăm Cột mốc biên giới 92 – Ngã ba Lũng Pô. Ngã 3 Lũng Pô là nơi con sông Nguyên Giang (Trung Quốc) gặp sông Lũng Pô cùng hoà với nhau chảy vào Việt Nam được gọi là sông Hồng. Bạn có thể đưng ở cột cờ Lũng Pô vị trí cộc mốc biên giới 92 phóng tầm mắt dõi theo những áng mây trôi, ngắm nhìn quê hương bình yên nhưng thấm máu xương của những người lính biên phòng A Mú Sung đã chiến đấu bảo vệ miền biên viễn. Thăm các cột mốc biên giới Việt Nam và Trung Quốc trên chuyến hành trình tới Y Tý, mỗi cột mốc đều có ý nghĩa quan trọng, là chủ quyền quốc gia dân tộc, là những hy sinh nước mắt máu xương để giữ từng tấc đất.

Núi Lảo Thẩn được coi là nóc nhà Y Tý, một nơi lý tưởng để ngắm cảnh mây bay trên đại ngàn và trekking thú vị. Đỉnh núi nằm sừng sững vươn mình giữa đất trời mây trắng, cái tên Lảo Thẩn cũng đem đến cảm giác bí ẩn, tò mò. Lảo Thẩn hấp dẫn phượt thủ không chỉ ở độ cao mà còn vì vẻ đẹp tự nhiên mê đắm lòng người. Bạn vẫn tự hỏi săn mây Y Tý vào tháng mấy, ở đây hầu như mùa nào cũng có thể gặp được mây vì địa hình cao, mây dưới thung lũng, vẩn vít quanh sườn núi là “đặc sản” không thể thiếu đối với những bạn ham thích di chuyển.

Nằm trên đường biên giới giữa Việt Nam và Trung Quốc, dọc theo con suối Lũng Pô, bạn sẽ đặt chân đến xã A Lù. Thiên nhiên ở A Lù vẫn hoang sơ với những dãy núi cao hùng vĩ, ruộng bậc thang trải vàng bát ngát như những con sóng nối tiếp nhau xô vào ôm lấy những mái nhà đơn sơ giữa chốn núi rừng. Người dân A Lù cũng dễ mến, hiếu khách, nồng hậu.

Tạm biệt A Lù, trên cung đường thăm thú Y Tý, bạn nên đến Ngải Thầu – một xã vùng cao nằm giáp biên giới phía bắc. Nơi đây nằm ở vùng khí hậu ôn đới, mây mù bao phủ quanh năm tạo nên khung cảnh huyền ảo. Mỗi sớm mai, ánh bình minh ló rạng đem tia nẵng xua tan màn sương mù. Những bản làng yên bình, tiếng trẻ con đùa nghịch, những cây sơn trà nở rộ hoa trắng muốt bên đường khiến du khách ngỡ ngàng. Đối với dân phượt, những con đường đất vào làng, xuyên đồi càng thú vị, kích thích sự đam mê khám phá. Lên Y Tý săn mây không quá khó vì địa hình cao nên dễ dàng bắt gặp biển mây vào sáng sớm hoặc sau cơn mưa.

Không chỉ có mây, Y Tý còn nổi tiếng là một trong những điểm có ruộng bậc thang đẹp nhất Việt Nam, nổi bật là ruộng bậc thang ở thung lũng Thề Pả với cảnh quan đẹp hữu tình, đây được coi là công trình “sáng tạo lớn” của người dân tộc Hà Nhì và H’Mông. Ruộng bậc thang trong thung lũng Thề Pả là sự kết hợp hài hoà giữa tự nhiên và bàn tay khối óc con người. Vào tháng 4 và tháng 5, những khu ruộng bậc thang đổ nước để cày, cấy sẽ mang đến vẻ đẹp lấp lánh của sự phản chiếu ánh sáng mặt trời. Mùa nước đổ cũng là lúc bạn quan sát rõ nhất truyền thống lao động, canh tác lúa nước của người dân tộc vùng cao Việt Nam. Còn nếu bạn đến vào mùa xuân, sau Tết Nguyên Đán của người Việt, bạn sẽ được thưởng thức vẻ đẹp của hoa đào hồng tươi, hoa mận trắng muốt trên bản làng.

Y Tý được gọi thân mật với cái tên “vùng đất mây trời”, người dân sinh sống gồm các dân tộc là H’Mông, Hà Nhì, Dao, Giáy. Bạn có thể ghé thăm các thôn của Y Tý, tham quan ngôi nhà trình tường đặc biệt của người Hà Nhì để tìm hiểu cuộc sống thường ngày người dân bản địa. Vẻ đẹp hùng vĩ, hoang sơ nơi đây khiến bạn cảm thấy mình thật nhỏ bé và thông cảm với sự vất vả, khó khăn cũng như là sức sống mạnh mẽ của đồng bào dân tộc.

Khám phá vùng cao nguyên Y Tý mà không đặt chân đến Cầu Thiên Sinh thì quả thực là một thiếu sót lớn. Cầu Thiên Sinh toạ lạc ở cuối thôn Lao Chải, cách trung tâm xã Y Tý khoảng 10km. Theo tiếng người Hà Nhì, cầu có tên Thiên Sân Shù tức là “trời sinh”. Cây cầu này có nét đặc biệt là ngắn 1m, trước đây cầu chỉ là một tảng đá tự nhiên bắc qua khe suối sâu hun hút. Từ hàng trăm năm trước, khối đá đó bị nứt tạo ra khe đá này, đây cũng là biên giới giữa Việt Nam – Trung Quốc. Ngày nay người dân đã làm cầu bê tông thay cho cầu cũ. Đứng trên cầu nhìn xuống vực đá sâu lòng suối Lũng Pô gầm gào bọt tung trắng xoá.

Trong hành trình ấy cũng không thể bỏ qua vùng đất Dền Sáng mang đậm nét văn hoá của người Dao đỏ. Không khí ở đây trong lành, dịu mát. Sau khi đi bộ 20 phút sẽ tới bãi đá có thể nghỉ ngơi giữa bạt ngàn cây rừng. Bạn sẽ được tận mắt ngắm những cây đỗ quyên cổ thụ nở hoa, các loài phong lan khoe sắc.

Và với Chợ phiên Y Tý sẽ khiến chuyến đi của bạn thú vị hơn bao giờ hết. Hiện nay, đây không chỉ là nơi mua bán trao đổi hàng hoá của người dân mà còn là điểm du lịch hấp dẫn. Bạn sẽ được hoà vào phiên chợ vùng cao rực rỡ sắc màu của những hàng thổ cẩm, những chiếc áo, váy sặc sỡ của các cô gái xuống chợ nhộn nhịp… Chợ phiên Y Tý là bức tranh văn hoá đầy màu sắc sinh động vùng sơn cước. Bạn hãy tranh thủ rinh vài món đồ về làm quà phương xa cho bạn bè, người thân.

Nếu bạn đã cất công đến Y Tý thì tranh thủ đi thêm chợ Mường Hum nữa nhé! Chợ Mường Hum nằm ở trung tâm xã Mường Hum, huyện Bát Xát, họp vào ngày chủ nhật hàng tuần. Đồng bào nơi đây đi bộ, đi ngựa, mang vác hàng hóa đến chợ để trao đổi, mua bán. Nhiều người khoác trang phục lộng lẫy đầy màu sắc của dân tộc mình. 

Đến cao nguyên Y Tý, bạn không chỉ có cơ hội hòa mình vào thiên nhiên thơ mộng chốn núi rừng mà còn được khám phá những bản sắc văn hóa rất riêng của người dân tộc ở vùng đất yên bình này.

Đến nơi đây, bạn sẽ rất thú vị khi gặp chợ phiên vào ngày thứ Bảy, nơi tập trung nhiều người dân tộc như Hà Nhì, Dao, Hán, Giáy, Mông… với bức tranh trang phục đủ các sắc màu. Người Mông mang trang phục váy xòe, người Hà Nhì với cặp ba lá và mái tóc giả tết bằng len quanh đỉnh đầu. Người Dao vấn chiếc khăn chim công trên đầu… với những nụ cười hồn nhiên, trong trẻo. Họ cùng nhau mua bán các sản vật địa phương và các sản phẩm thổ cẩm, thêu… của gia đình.

Ở Y Tý có một kiến trúc nhà ở đặc biệt, đó là nhà trình tường. Một kiểu nhà còn giữ được nét hoang sơ nguyên thủy theo lối kiến trúc truyền thống của người Hà Nhì. Nhà thường được kết cấu hình chữ nhật, có một cửa chính và cửa tò vò thông gió ở trên cao, không có cửa sổ, nhưng mùa đông rất ấm áp mà mùa hè lại mát mẻ. Tường nhà được nện bằng đất rất dày, từ 30 – 40cm. Mái nhà chủ yếu được lợp bằng gỗ. Tại đây, bạn sẽ bắt gặp các hộ gia đình người Hà Nhì sống trong những ngôi nhà trình tường ở trên núi, bên cạnh những con suối và những lối mòn quanh năm rụng đầy lá cây rừng…

Theo lời kể của bà con dân bản, cứ vào dịp đầu xuân, dân cư ở Y Tý lại nô nức tổ chức lễ “cúng rừng” (tiếng địa phương gọi là lễ cúng “gà ma do”) để thể hiện lời hứa với thần rừng là không xâm hại đến rừng thiêng. Lễ vật dâng cúng thần rừng gồm có một con lợn chừng 60kg, 6 con gà, 6 mâm xôi và 6 lít rượu. Mỗi nhà phải cử ít nhất một người ăn mặc theo trang phục cổ truyền của dân tộc để vào khu “rừng thiêng” của thôn để cúng. Đặc biệt, tất cả mọi người phải bỏ giày dép, đi chân đất. Theo quan niệm của người Hà Nhì, như vậy mới thể hiện được sự tôn trọng đối với thần rừng.

Bạn đến đây vào tháng Giêng âm lịch còn có thể tham gia lễ hội cầu mùa Khô Gìa Gìa của người Hà Nhì tổ chức vào ngày Thìn và diễn ra trong 5 ngày, kết thúc vào ngày Thân tháng 6 âm lịch. Còn tháng 11 âm lịch thì lại có Tết Ga Tho Tho – nét văn hóa đặc sắc ở nơi này.

Người Hà Nhì ở Y Tý chiếm đến 60% dân số, họ cư trú gần nguồn nước để đảm bảo nước cho sinh hoạt và phục vụ tưới tiêu. Trang phục của phụ nữ Hà Nhì là áo cổ tròn, phần cuối vạt trước và sau cắt lượn hình tam giác cân, nhưng có lẽ chiếc mũ là đẹp hơn cả bởi nó được trang trí bằng các đồng xu nhôm có gắn quả bông làm bằng loại chỉ màu có tua rua ở trên đầu. Người phụ nữ Hà Nhì rất chăm chỉ lao động. Đi đâu họ cũng đeo một chiếc gùi có quai tết bằng lông đuôi ngựa vừa để làm đẹp và vừa để trừ tà ma.

Không chỉ là nơi gìn giữ những nét đặc sắc của cộng đồng các dân tộc, là nơi có khí hậu, cảnh quan núi rừng hùng vĩ, Y Tý còn ẩn chứa nhiều tiềm năng trong phát triển kinh tế. Trong những khu rừng già nơi đây, cây thảo quả trở thành nguồn “vàng nâu” quý giá cho vùng đất này. Do nhiệt độ thường dưới 20 độ C, có những dòng suối với nguồn nước trong lành quanh năm nên Y Tý còn là “vùng đất hứa” trong việc phát triển các giống cá nước lạnh có nguồn gốc từ Châu Âu như cá hồi, cá tầm…

Bạn đã sẵn sàng đi “săn mây” Y Tý và khám phá những bản sắc văn hóa rất riêng của người dân tộc ở vùng đất yên bình này hay chưa? Nếu câu trả lời là có thì hãy đồng hành cùng cùng Coffee Travel nhé!

Nếu bạn muốn trải nghiệm một kỳ nghỉ “sang chảnh” với chi phí thấp và chất lượng dịch vụ đạt chuẩn, hãy nhấc máy và liên hệ ngay với Coffee Travel!

Địa chỉ: 01 Phó Đức Chính, Phường Phú Hội, Thành phố Huế.
Hotline: 0934 926 968
Email: info@coffeetravel.com.vn

Chúc các bạn có một kỳ nghỉ thật tuyệt vời bên bạn bè, người thân của mình!